Foreign Study: હવે અમેરિકા-કેનેડાનો મોહ ઘટ્યો? ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની પહેલી પસંદ બન્યા આ દેશો; ઓછો ખર્ચ અને રોજગારીની મોટી તક

ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ હવે વિદેશ અભ્યાસ માટે અમેરિકા કે કેનેડાને બદલે જર્મની, સ્પેન અને સિંગાપોર જેવા દેશો કેમ પસંદ કરી રહ્યા છે?

By: Dimpal GhoyalEdited By:Dimpal GhoyalPublish Date: Tue, 17 Mar 2026 09:51 AM (IST)Updated: Tue, 17 Mar 2026 09:51 AM (IST)
indian-students-prefer-germany-spain-over-usa-canada-foreign-study-trends

Foreign Study: લાંબા સમયથી ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે વિદેશમાં ભણવા માટે અમેરિકા, કેનેડા, બ્રિટન અને ઓસ્ટ્રેલિયા લોકપ્રિય રહ્યા છે. પરંતુ, તાજેતરના અહેવાલો મુજબ આ ચિત્ર ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે. 'આક્સિલો ફિનસર્વ' (Auxilo Finserve) ના રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ હવે સ્પેન, જર્મની, સિંગાપોર, યુએઈ અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા દેશો તરફ વધુ આકર્ષાઈ રહ્યા છે.

પસંદગી બદલાવાના મુખ્ય કારણો

આ ફેરફાર પાછળ માત્ર એક જ નહીં, પણ અનેક વ્યવહારુ કારણો જવાબદાર છે. એક્સિલો ફિનસર્વના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસરના જણાવ્યા અનુસાર, આજનો ભારતીય વિદ્યાર્થી માત્ર ડિગ્રી પાછળ નથી દોડતો, પણ તે 'વળતર' (Return on Investment) પર વધુ ધ્યાન આપી રહ્યો છે. મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:

ઓછો શૈક્ષણિક ખર્ચ: પરંપરાગત દેશોની તુલનામાં અહીં ટ્યુશન ફી ઘણી ઓછી છે.

સરળ વિઝા પ્રક્રિયા: કેનેડા અને યુકે જેવા દેશોએ તાજેતરમાં વિઝા નિયમો કડક બનાવ્યા છે, તેની સામે જર્મની અને સ્પેન જેવા દેશોની પ્રક્રિયા વધુ સ્પષ્ટ અને સરળ છે.

સુરક્ષા અને રોજગારી: વિદ્યાર્થીઓની સલામતી અને અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા પછી તુરંત નોકરી મળવાની શક્યતાઓ અહીં વધુ છે.

STEM કોર્સ: વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી, એન્જિનિયરિંગ અને ગણિત (STEM) ના ક્ષેત્રોમાં આ નવા દેશો વિશ્વસ્તરીય સુવિધાઓ પૂરી પાડે છે.

ખર્ચ અને કમાણીની સરખામણી

રિપોર્ટમાં ખર્ચ અને નોકરીની તકો અંગેના ચોંકાવનારા આંકડા સામે આવ્યા છે, જે વિદ્યાર્થીઓને આ દેશો પસંદ કરવા માટે મજબૂર કરે છે:

વિગત નવા ઉભરતા દેશો (જર્મની, સ્પેન, વગેરે) પરંપરાગત દેશો (UK, USA, વગેરે)
વાર્ષિક કુલ ખર્ચ ₹18 થી 40 લાખ ₹60 થી 90 લાખ
નોકરી મેળવવાનો સમય 6 થી 9 મહિના 9 થી 15 મહિના
પ્રારંભિક વાર્ષિક પગાર ₹25 થી 45 લાખ ₹45 થી 75 લાખ

જોકે પરંપરાગત દેશોમાં પગારનું ધોરણ ઊંચું છે, પરંતુ ત્યાં રહેવાનો અને ભણવાનો ખર્ચ પણ એટલો જ વધારે છે. તેની સામે યુરોપના દેશોમાં ઓછા ખર્ચમાં ગુણવત્તાયુક્ત જીવનશૈલી અને ઝડપી રોજગારી મળી રહે છે.

વર્ષ 2023 થી 2025 ની વચ્ચે યુરોપના શૈક્ષણિક કેન્દ્રોમાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં સતત મજબૂત વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે. ખાસ કરીને અનુસ્નાતક (Master's) કરવા માંગતા વિદ્યાર્થીઓ માટે જર્મની અને ન્યુઝીલેન્ડ જેવા દેશો હોટસ્પોટ બની રહ્યા છે. હવે વિદ્યાર્થીઓ લાગણીમાં વહીને નહીં, પણ આર્થિક પાસાંઓ અને ભવિષ્યની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને વિદેશ અભ્યાસનો નિર્ણય લઈ રહ્યા છે.