CM Bhupendra Patel: ગુજરાતના અંતરિયાળ અને દુર્ગમ વિસ્તારોમાં વસતા નાગરિકો માટે આરોગ્ય સેવાઓ હવે વધુ ઝડપી, સરળ અને સુલભ બનવા જઈ રહી છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે રાજ્યમાં મેડિકલ ક્ષેત્રે એક ક્રાંતિકારી કદમ ઉઠાવતા રાજ્યમાં પ્રથમવાર 51 ટુ-વ્હીલર મોબાઈલ હેલ્થ યુનિટ અને 9 નવી મોબાઈલ હેલ્થ વાન સેવાઓનો પ્રારંભ કરાવ્યો છે.
ગાંધીનગર ખાતેથી યોજાયેલા એક ખાસ કાર્યક્રમમાં મુખ્યમંત્રીએ નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી અને આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનસેરીયાની ઉપસ્થિતિમાં આ તમામ હેલ્થ યુનિટ્સને લીલી ઝંડી આપીને 14 આદિજાતિ જિલ્લાઓ તરફ રવાના કર્યા હતા. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના 'હોલિસ્ટિક હેલ્થકેર' અને 'લાસ્ટ માઈલ સર્વિસ ડિલિવરી' (છેવાડાના માનવી સુધી સેવા) ના સંકલ્પને સાકાર કરવા માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ પહેલ છે.
ટુ-વ્હીલર મોબાઈલ હેલ્થ યુનિટની મુખ્ય વિશેષતાઓ
આ નવી હેલ્થ યોજનાને ખાસ કરીને એવા વિસ્તારો માટે ડિઝાઈન કરવામાં આવી છે જ્યાં ભૌગોલિક પરિસ્થિતિઓ મુશ્કેલ છે. તેની મુખ્ય ખાસિયતો નીચે મુજબ છે:
- દુર્ગમ વિસ્તારો સુધી પહોંચ: જ્યાં કાચા રસ્તાઓ કે સાંકડી ગલીઓને કારણે ફોર-વ્હીલર (મોટી મેડિકલ વાન) પહોંચી શકતી નથી, ત્યાં આ બાઈક એમ્બ્યુલન્સ/હેલ્થ યુનિટ સરળતાથી પહોંચશે.
- આધુનિક મેડિકલ કિટ: દરેક ટુ-વ્હીલર પર જરૂરી દવાઓ અને ઇમરજન્સી મેડિકલ સાધનો ધરાવતું ખાસ 'મેડિકલ બોક્સ' ફિટ કરવામાં આવ્યું છે.
- GPS આધારિત ટ્રેકિંગ: તમામ વાહનોનું રીઅલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ થાય તે માટે જીપીએસ (GPS) સિસ્ટમ લગાવવામાં આવી છે.
- ડિજિટલ ડેટા અને CM ડેશબોર્ડ: પ્રિવેન્ટિવ હેલ્થ કેરના તમામ ડેટાની એન્ટ્રી ડિજિટલ ફોર્મેટમાં થશે, જે સીધી મુખ્યમંત્રી (CM) ડેશબોર્ડ સાથે લિંક રહેશે.
- સ્થાનિક સ્તરે જ IEC અને રિપોર્ટિંગ: આરોગ્ય શિક્ષણ (IEC) અને રિપોર્ટિંગની કામગીરી ગ્રાઉન્ડ લેવલથી જ ઓનલાઈન મોનિટર કરી શકાશે.
કયા આધુનિક તબીબી સાધનો ઉપલબ્ધ હશે?
આ ટુ-વ્હીલર માત્ર બાઈક નથી, પણ ચાલતું-ફરતું નાનું ક્લિનિક છે. તેમાં પ્રાથમિક સારવાર અને નિદાન માટે નીચેના સાધનો રાખવામાં આવ્યા છે:
- ડિજિટલ બી.પી. મશીન
- સ્ટેથોસ્કોપ અને ક્લિનિકલ થર્મોમીટર
- ગ્લુકોમીટર (બ્લડ શુગર તપાસવા માટે)
- હિમોગ્લોબિન મીટર
- ની-હેમર અને ટોર્ચ
- નીડલ કટર અને ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ ટ્રે
આદિજાતિ સમુદાય અને ગ્રામીણ નાગરિકોને શું ફાયદા થશે?
માતા અને બાળકના સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો: આ સેવા શરૂ થવાથી સગર્ભા માતાઓ, નવજાત શિશુઓ અને બાળકોની નિયમિત તપાસ ઘરઆંગણે જ થશે. સમયસર માર્ગદર્શન મળવાથી માતા અને બાળ મૃત્યુદરમાં મોટો ઘટાડો લાવી શકાશે.
ગામડાના સ્તરે જ ફ્રી લેબોરેટરી ટેસ્ટ
લોકોએ સામાન્ય ટેસ્ટ માટે પણ હવે તાલુકા મથકે દોડવું નહીં પડે. ગ્રામ્ય સ્તરે જ બ્લડ પ્રેશર, હિમોગ્લોબિન, બ્લડ શુગર, મેલેરિયા અને પેશાબ સંબંધિત પ્રાથમિક તપાસ નિઃશુલ્ક કરવામાં આવશે.
એક્સપર્ટ ટ્રીટમેન્ટ માટે ઝડપી રેફરલ
જો કોઈ દર્દીની સ્થિતિ ગંભીર જણાશે અથવા તેને વિશેષ તબીબી સારવારની જરૂર હશે, તો તેને વિલંબ કર્યા વિના નજીકની સરકારી હોસ્પિટલ કે આરોગ્ય કેન્દ્રમાં રિફર કરવામાં આવશે.
કિશોરીઓ અને મહિલાઓ માટે વિશેષ કાઉન્સેલિંગ
મહિલા સ્વાસ્થ્યને પ્રાધાન્ય આપતા એનિમિયા (લોહીની ઉણપ), કુપોષણ, કિશોર આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ અંગે ગ્રામીણ સ્તરે જ જરૂરી માર્ગદર્શન પૂરું પાડવામાં આવશે.
હેલ્થ અવેરનેસ અને સરકારી યોજનાઓની માહિતી
આ હેલ્થ યુનિટ્સ દ્વારા અંતરિયાળ ગામોમાં HIV/AIDS, તમાકુના સેવનથી થતા રોગો તેમજ ચેપી અને બિન-ચેપી રોગો વિશે જાગૃતિ ફેલાવવામાં આવશે. આ સાથે જ સરકારની વિવિધ આરોગ્યલક્ષી યોજનાઓ સામાન્ય લોકો સુધી પહોંચાડવામાં આવશે.
ઉચ્ચ અધિકારીઓની પ્રેરક ઉપસ્થિતિ
ગાંધીનગર ખાતે આયોજિત આ લોકાર્પણ પ્રસંગે આરોગ્ય વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવ રાજીવ ટોપનો, મુખ્યમંત્રીના અધિક અગ્ર સચિવ ડૉ. વિક્રાંત પાંડે, આરોગ્ય કમિશનર ડૉ. રતન ચારણ ગઢવી, અધિક નિયામક ડૉ. નીલમ પટેલ તેમજ આરોગ્ય વિભાગના ઉચ્ચ અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓ વિશેષ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
ગુજરાત સરકારનું આ પ્રશંસનીય પગલું આદિજાતિ અને અંતરિયાળ વિસ્તારના લોકોના જીવન ધોરણમાં સકારાત્મક પરિવર્તન લાવશે અને 'હેલ્થ કેર ફોર ઓલ' (સૌના માટે આરોગ્ય) ના લક્ષ્યને વધુ મજબૂત કરશે.