Most spoken languages countrywise: વિશ્વભરમાં બોલાતી હજારો ભાષાઓ વિવિધ રાષ્ટ્રોની સંસ્કૃતિ, ઇતિહાસ અને અનન્ય ઓળખને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આ વૈશ્વિક વિવિધતા જુદા-જુદા સમુદાયો, પરંપરાઓ અને ભૌગોલિક પરિસ્થિતિઓમાંથી ઉદ્ભવે છે. તાજેતરમાં, વિશ્વની તમામ જીવંત ભાષાઓનું દસ્તાવેજીકરણ કરતી સંસ્થા 'એથનોલોગ' દ્વારા તેનો વાર્ષિક અહેવાલ બહાર પાડવામાં આવ્યો છે, જેમાં સૌથી વધુ ભાષાઓ ધરાવતા વિશ્વના ટોચના 10 દેશોની યાદી જાહેર કરવામાં આવી છે.
પાપુઆ ન્યુ ગિની: વિશ્વની ભાષાકીય રાજધાની
આ યાદીમાં પાપુઆ ન્યુ ગિની સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રથમ ક્રમે છે, જ્યાં આશરે 840 ભાષાઓ બોલાય છે. આ અદ્ભુત વિવિધતા પાછળ ત્યાંનું વિશિષ્ટ ભૂગોળ જવાબદાર છે. ઊંચા પર્વતો, ગાઢ જંગલો અને એકબીજાથી અલગ રહેતા સમુદાયોને કારણે અહીં સેંકડો ભાષાઓ સદીઓથી સુરક્ષિત રહી શકી છે.
આ યાદીમાં ઇન્ડોનેશિયા 700 થી વધુ ભાષાઓ સાથે બીજા ક્રમે છે, જે તેના હજારો ટાપુઓ પર ફેલાયેલી સંસ્કૃતિ દર્શાવે છે. જ્યારે આફ્રિકન દેશ નાઇજીરીયા 500 થી વધુ ભાષાઓ સાથે ત્રીજા સ્થાને છે.
ભારત ક્યાં ક્રમે છે?
ભાષાકીય વિવિધતાની દ્રષ્ટિએ ભારત વૈશ્વિક સ્તરે ચોથા ક્રમે છે. અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં કુલ 453 ભાષાઓ નોંધાઈ છે. ભારતનો સાંસ્કૃતિક વારસો ઘણો વિશાળ છે, જેમાં ઇન્ડો-આર્યન, દ્રવિડિયન, ઓસ્ટ્રો-એશિયાટિક અને તિબેટો-બર્મન જેવા અનેક મુખ્ય ભાષા પરિવારોનો સમાવેશ થાય છે. જો કે ભારતીય બંધારણની આઠમી અનુસૂચિ હેઠળ મુખ્ય 22 ભાષાઓને સત્તાવાર માન્યતા આપવામાં આવી છે, પરંતુ દેશના ખૂણે-ખૂણે સેંકડો પ્રાદેશિક ભાષાઓ અને બોલીઓ ધબકે છે.
સૌથી વધુ ભાષાઓ ધરાવતા ટોચના 10 દેશો
| ક્રમ | દેશ | ભાષાઓની સંખ્યા |
|---|---|---|
| 1 | પાપુઆ ન્યુ ગિની | 840 |
| 2 | ઇન્ડોનેશિયા | 718 |
| 3 | નાઇજીરીયા | 524 |
| 4 | ભારત | 453 |
| 5 | યુએસએ (USA) | 335 |
| 6 | ઓસ્ટ્રેલિયા | 319 |
| 7 | ચીન | 305 |
| 8 | મેક્સિકો | 292 |
| 9 | કેમરૂન | 275 |
| 10 | બ્રાઝિલ | 228 |
ભાષા લુપ્ત થવાનો ભય અને સંરક્ષણ
વૈશ્વિકરણ અને આધુનિક જીવનશૈલીને કારણે આજે ઘણી સ્થાનિક ભાષાઓ લુપ્ત થવાના આરે છે. હાલમાં વિશ્વની 3,000 થી વધુ ભાષાઓ જોખમમાં છે. ભાષા એ માત્ર વાતચીતનું સાધન નથી, પણ તે સમાજની પરંપરાઓ, અનન્ય જ્ઞાન અને સાંસ્કૃતિક વારસાની ધરોહર છે.
આ વારસાને બચાવવા માટે હવે ટેક્નોલોજીની મદદ લેવામાં આવી રહી છે. વિશિષ્ટ ડિજિટલ આર્કાઇવ્સ, ભાષા શીખવતી એપ્લિકેશન્સ અને શૈક્ષણિક કાર્યક્રમો દ્વારા નવી પેઢીને આ ભાષાઓ શીખવવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે, જેથી ભવિષ્યમાં આ સમૃદ્ધિ જીવંત રાખી શકાય.
